MỤC TIÊU BÀI HỌC
Các giai đoạn tiến triển của Xã hội nguyên thủy

Đời sống vật chất và tinh thần của người nguyên thủy.

Đời sống của người nguyên thủy ở Việt Nam.

I. Các giai đoạn tiến triển của Xã hội nguyên thủy
Quan sát sơ đồ và trả lời câu hỏi
Xã hội nguyên
thủy phát triển
theo mấy giai
đoạn?

Quan hệ của con
người ở thời kì
nguyên thủy
như thế nào?

Sơ đồ mô phỏng tổ chức xã hội của người nguyên thuỷ
Người tinh khôn

Người tối cổ

Bầy người
nguyên thủy

• Gồm 5 – 7 gia đình
lớn
• Có sự phân công
lao động giữa nam
và nữ

Thị tộc

Bộ lạc

CÔNG XÃ
THỊ TỘC
• Vài chục gia đình có
• Nhiều thị tộc cư trú
quan hệ huyết
trên cùng một địa
thống
bàn
• Đứng đầu là Tộc
• Đứng đầu là một tù
trưởng
trưởng

Bầy người nguyên thủy

Công xã thị tộc

I. Các giai đoạn tiến triển của Xã hội nguyên thủy
Người tối cổ

Người tinh khôn

Bầy người nguyên thủy

Công xã thị tộc

Gồm vài gia đình
sinh sống cùng nhau

các gia đình có quan hệ huyết
thống sinh sống cùng nhau

Phân công lao động
giữa nam và nữ

Đứng đầu là tộc trưởng
Nhiều thị tộc sống cạnh nhau,
có quan hệ họ hàng và gắn bó
với nhau hợp thành bộ lạc

Của cải chung, làm chung, hưởng thụ bằng nhau

I. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT CỦA NGƯỜI NGUYÊN THỦY
1. Lao động và công cụ lao động
- Lúc đầu, người nguyên thuỷ chỉ biết sử dụng những mẩu đá để làm công
cụ, dần dần họ biết ghè đá tạo thành những chiếc rìu tay, mảnh tước và
biết sử dụng cung tên trong săn bắt động vật.

- Người nguyên thủy sử dụng lửa để sưởi ấm và nướng thức ăn.
=> Vai trò của lao động: giúp con người đã từng bước tự cải biến,
hoàn thiện mình và chinh phục tự nhiên để sinh tồn, phát triển

Kể tên những
công cụ lao động
của người nguyên
thủy? Những
công cụ đó được
dùng để làm gì?

THẢO LUẬN

Em có đồng ý với ý
kiến: bức vẽ La-xco mô
tả những con vật là đối
tượng săn bắt của người
nguyên thủy khi họ đã
có cung tên? Tại sao?
Trong bức tranh là hình ảnh của rất nhiều những con vật chạy nhanh, vì thế việc săn
bắt chúng rất là khó. Sự ra đời của cung tên là bước đệm giúp cho con người dễ dàng
săn bắt được chúng mà không một vũ khí nào thời ấy có thể dễ dàng thuận tiện giúp
con người hơn.
=> Hình ảnh những người nguyên thủy săn bắt khi đã có cung tên.

Người nguyên thuỷ
dùng cách nào để
tạo ra lửa?
Họ dùng lửa để
làm gì ?

Dùng cành cây, viên sỏi…
để cọ xát sinh nhiệt và gây cháy
là cách của người nguyên thủy
để tạo ra lửa. 
=> Dùng lửa làm chín thức ăn,
sưởi ấm, đuổi thú dữ....

Thảo luận
Hãy thảo luận theo cặp đôi và cho biết tác động của lửa và lao động đối với sự tiến hóa
của người nguyên thủy?
Hãy dựa vào các gợi ý sau:
Thức ăn

Trán và khuôn mặt

Chi dưới (chân)

Bộ não

Bộ lông

Chi trên (tay)

Xương hàm

Răng nanh

Nơi cư trú

I. ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT CỦA NGƯỜI NGUYÊN THỦY
2. Từ hái lượm, săn bắt, đến trồng trọt, chăn nuôi
Người nguyên thủy phụ thuộc vào tự nhiên như hái các loại quả, bắt thú rừng
+ từ hái lượm
+ từ săn bắt

trồng trọt
chăn nuôi

=> Tác động đến đời sống người nguyên thủy: bắt đầu đời sống định cư

Kể tên những cách
thức lao động của
người nguyên thủy
mà em thấy?

? Cách thức nào tác động mạnh
mẽ nhất đến đời sống người
nguyên thủy ?
Trục thời gian đời sống vật chất của
người nguyên thủy

III. ĐỜI SỐNG TINH THẦN CỦA NGƯỜI NGUYÊN THỦY
- Có tục chôn cất người chết (chôn theo công cụ lao động)
- Biết sử dụng đồ trang sức, biết dùng màu, vẽ lên người để hóa trang hay làm đẹp

Khuyên tai và vòng tay

Vòng cổ

- Biết quan sát cuộc sống xung quanh và thể hiện lại bằng hình ảnh

Hình ảnh voi ma mút
trong hang động

Em có nhận
xét gì về đời
sống tinh thần
của người
nguyên thủy?

Chiếc vòng cổ
làm từ xương
thú

Chiếc lược được làm
từ xương thú

mộ táng của người nguyên thủy
(chôn theo công cụ và đồ trang sức)

Bức tranh vẽ trên
vách hang đá

III. ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI NGUYÊN THỦY Ở VIỆT NAM
1. Đời sống vật chất
- Biết trồng trọt, chăn nuôi, sử dụng lửa
- Dùng đá để mài thành các công cụ sắc và dễ sử dụng hơn
->năng suất lao động tăng.
- Dùng tre, gỗ, xương, sừng làm công cụ...biết làm đồ gốm,...
2. Đời sống tinh thần:
- Biết chế tác và sử dụng đồ trang sức
- Vẽ những hình mô tả cuộc sống tinh thần của mình.
- Đời sống tâm linh: có tục chôn người chết…

Hòa Bình

Thẩm Khuyên
(Lạng Sơn)
Thẩm Hai
(Lạng Sơn)

Núi Đọ
(Thanh Hóa)

Hạ Long
(Quảng Ninh)

Bàu Tró
(Quảng Bình

Xuân Lộc
(Đồng Nai)

Hình 24-Lược đồ: Một số di chỉ khảo cổ ở VN

Dựa vào lược đồ
em có nhận xét
gì về địa điểm
sinh sống của
nguyên thủy
trên đất nước ta.

Mô tả cuộc sống
của người nguyên
thủy ở Việt Nam?

Rìu đá Núi Đọ

Chuỗi hạt vỏ ốc
(xóm Thắm, Quảng Bình)

Rìu đá Hạ Long

Hình mặt người khắc trên
vách hang Đồng Nội (Hoà Bình)

Đời sống vật chất
và tinh thần của
người nguyên
thủy ở Việt Nam?

Một số dấu tích của người nguyên thủy ở Việt Nam